eKYC là quy trình xác minh danh tính của một khách hàng, quy trình này được thực hiện online và không cần khách hàng phải đi đến các địa điểm giao dịch. Thường eKYC sẽ cần chụp ảnh của gương mặt, chụp ảnh giấy tờ tùy thân, và dùng các công nghệ AI để xác minh.
KYC – Know You Customer – là một quy trình dùng để xác định và chứng thực danh tính của một khách hàng. Quy trình này sẽ bao gồm nhiều khâu kiểm tra để đảm bảo rằng một khách hàng thật sự đúng là người mà họ tự nhận. Ví dụ, xác minh ông Duy Luân đúng là Luân, không phải là ông cuhiep đang giả mạo.
Thường quy trình KYC sẽ bao gồm việc chụp ảnh gương mặt của bạn, chụp các giấy tờ tùy thân (ở Việt Nam thì thường dùng chứng minh thư hoặc hộ chiếu), lưu trữ thông tin lại, và sẽ có khâu kiểm tra xem bạn có đúng là người trong các giấy tờ này hay không.
Khi anh em đi ra ngân hàng mở tài khoản, việc họ yêu cầu anh em điền phiếu thông tin, scan lại chứng minh thư, hay việc giao dịch viên so sánh gương mặt của bạn với hình trên giấy tờ… thực chất là KYC đấy. KYC này phải thực hiện ngay tại chi nhánh của ngân hàng (offline). Ngày nay người ta còn có thể làm KYC online nữa.
KYC được yêu cầu bởi các quy định và pháp luật để hạn chế tình trạng giả mạo, rửa tiền, khủng bố, và giải quyết các tranh chấp sau này nếu có.
Quy trình xác minh bằng cách yêu cầu giao dịch viên so sánh người và ảnh sẽ không thể áp dụng được online. Những tổ chức tài chính cần KYC khách hàng ở nước ngoài, hoặc trong tình hình dịch COVID-19 hạn chế ra đường tiếp xúc thì cũng không làm KYC theo kiểu truyền thống được. Thế nên người ta mới phát triển eKYC để giải quyết khâu xác minh online, đồng thời vẫn đảm bảo được độ chính xác cao, tiện lợi cho khách hàng và tiết kiệm chi phí vận hành cho các tổ chức.
Trong các mô hình eKYC, thường bạn sẽ không cần giấy tờ gì cả, không cần phải ra đường. Chỉ cần một chiếc máy tính hoặc smartphone kết nối mạng là được, bạn có thể tự điền thông tin, tự chụp ảnh mình, sau đó sẽ có một bộ máy phía sau xác minh danh tính của bạn có đúng hay không. Quy trình này có thể dùng người, có thể dùng người + máy tự động, hoặc thậm chí là tự động hoàn toàn.
eKYC thường sẽ yêu cầu người dùng chụp hình chứng minh thư hoặc passport của họ, sau đó chụp gương mặt, và điền thêm một số thông tin khá cơ bản. Công nghệ trí tuệ nhân tạo sẽ được dùng để so sánh ảnh của bạn với ảnh trên giấy tờ, mọi thứ được làm tự động hết. Từ khâu bóc tách ảnh trên giấy tờ, trích xuất số CMT, ngày cấp CMT, phát hiện ảnh giả, phát hiện giấy tờ giả, so sánh 2 gương mặt với nhau… đều có thể được các mô hình AI xử lý. Tùy tổ chức mà họ có thể kết hợp thêm cả vân tay, quét mống mắt, giọng nói và nhiều hình thức sinh trắc học khác.
Quy trình eKYC có một số tiêu chuẩn cần được áp dụng để đảm bảo nó chạy tốt và không bị các rủi ro về bảo mật. Chứ không thì một ai đó giả dạng đăng kí tài khoản ngân hàng xong để người khác rửa tiền vào thì căng lắm.
eKYC có ích lợi gì?
Với các tổ chức tài chính, công ty thì họ được lợi về việc phục vụ khách hàng. Khách sẽ được xác thực nhanh chóng hơn, chính xác hơn, giảm rủi ro nhân viên thông đồng với khách để làm giả danh tính (vì mọi thứ đã được tự động hóa). Họ cũng dễ dàng tiếp cận với khách hàng ở xa, mở rộng số lượng khách và tăng thêm doanh thu.
Về phía khách hàng, việc này giúp mọi thứ nhanh và tiện lợi hơn, tiết kiệm thời gian đi lại, và có thể tạo tài khoản bất kì lúc nào họ muốn. Không còn phải xin nghỉ giữa giờ để chạy ra ngân hàng nữa.
Ở Ấn Độ, có một loại số tên là Aadhaar, hay còn gọi là India Unique Identity Project. Đây là 12 con số định danh cho từng người dân và họ có thể xác thực bản thân mình bằng vân tay và mống mắt. Aadhaar được dùng không chỉ trong các cơ quan tài chính, cơ quan nhà nước Ấn Độ mà các công ty viễn thông, các đơn vị bán lẻ… cũng dùng hệ thống eKYC này để giúp khách hàng mua sắm, đăng nhập, đăng kí… nhanh chóng hơn.
Ở Việt Nam, VPBank là ngân hàng Việt Nam đầu tiên dùng eKYC để cho phép khách mở tài khoản thanh toán mà không cần đến ngân hàng.
